NIEPOZORNY BUDYNEK POŁOŻONY NA STYKU ULIC KONOPNICJIEJ I KONARSKIEGO
ŚWIETNIE ZACHOWANE WYPOSARZENIE MŁYNA DOSKONALE OBRAZUJE CHARAKTER BUDYNKU, JEGO FUNKCJĘ ORAZ HISTORIĘ

1936 rok - założony jako spółka Krzykała i s-ka, czynny do 1998 roku,
1939 rok - przejęty przez Niemców,
1945 rok - znacjonalizowany przez komunistów,
1998 rok - zwrócony właścicielom, obecnie współwłaścicielem terenu i młyna jest oświęcimianin - Adam Kajtoch.

Relacja Jerzego Bieleckiego więźnia nr 243 KL Auschwitz, który pracował w młynie, na podstawie książki "Kto ratuje jedno życie...", autor - Jerzy Bielecki.

" ... Nazajutrz szedłem opłotkami przedmieścia Oświęcimia zwanym Zasole w grupie siedmioosobowego komanda Mühle Babitz, obsługującego duży młyn usytuowany w tej dzielnicy. ...

... Uszliśmy polną podszutrowaną drogą pewnie ze dwa kilometry, dochodząc prawie do samego miasta, gdy oczom moim ukazał się ceglany, dwupiętrowy budynek z drewnianą rampą od frontu...

... Na rampie stał szczupły esesman w randze podoficera, uśmiechając się niepozornie i jakby oczekują nadejścia naszej grupy ...

... Esesman machnął ręką i otworzył drzwi wejściowe do młyna ...

... Oczywiście Kommandoführer zauważył we mnie nowego, bo kiedy młynarze rozeszli się do swoich zwykłych zajęć, podszedł do mnie zadając pytanie:
- Du bist der neue Mechaniker, ja ?
- Jawohl, Herr Scharführer ! - awansowałem go o jeden szczebel.
- Pracowałeś już kiedyś w młynie ?
- Nie, ale dam sobie radę, Herr Kommandoführer !
Uśmiechnął się, spodobała mu się widać moja odpowiedź.
- Robotę będziesz tu miał zwyczajną. Po przyjściu uruchomisz silnik napędowy, sprawdzisz stan oleju i smaru w maszynach i uzupełnisz ewentualnie niedobory, a potem przeglądniesz smarowanie na wałach transmisyjnych i wszędzie tam, gdzie tylko coś się kręci. A teraz chodź za mną, pokażę ci maszynownię i razem uruchomimy silnik. Po drewnianych schodkach sprowadził mnie do przyziemia, gdzie rozmieszczone były główne urządzenia napędowe. Olbrzymi silnik elektryczny osadzony był na potężnym, betonowym postumencie, a półmetrowej szerokości podwójny, skórzany pas transmisyjny przenosił napęd na główny wał. Gęsta sieć pomniejszych pasów o różnych długościach i szerokościach rozprowadzała stąd napęd na poszczególne kondygnacje do dziesiątków różnych maszyn i urządzeń młynarskich ...

... Odnalazłem schowek z oliwą i towotem, napełniłem litrową olejarkę i po sprawdzeniu głównych łożysk transmisji tu na miejscu, ruszyłem w obchód po młynie. Na parterze rozmieszczone były podstawowe maszyny przemiałowe, śrutownik i agregat do produkcji krupy. Tu też jako finalny produkt workowało się gotową mąkę. Drugie piętro obłożone było zawieszonymi u stropów "planzichtrami" - olbrzymimi sitami do przesiewania mielonej miazgi zbożowej. Piętro pierwsze - to las przeróżnych drewnianych rur, ponownie rozdzielających na poszczególne maszyny przemiałowe odsianą od mąki śrutę. Ponadto znajdowały się tu olbrzymie skrzynie na gotową już do workowania mąkę. W lewej części budynku młyna, od parteru aż do drugiego piętra , usytuowany był olbrzymi silos zbożowy na oczyszczone już do przemiału ziarno. Już wkrótce dowiedziałem się od kolegów młynarzy, zdolność przemiałowa naszego młyna wynosiła średnio sto dwadzieścia kwintali na dobę ...".

Dokładna data budowy zamku nie jest znana, z zachowanych przekazów wynika że istniał już w latach 1177 - 1179. Na przełomie XIII - XIV wieku rozpoczęto budowę wolno stojącej kamiennej wieży (tzw. wieży ostatniej obrony). Ściany części naziemnej są grubości 4m, budowa została przerwana z nieznanych powodów, po wzniesieniu murów do wysokości 1,7 m powyżej ławy fundamentowej.
Drugi etap budowy rozpoczęto w pierwszej połowie XIV wieku, zmieniając materiał budowlany - z kamienia na cegłę, budowę wieży zakończono w XIV wieku.
Pomimo wielu reperacji murów wieży, styl pozostał niezmieniony do obecnych czasów. Na górnym poziomie jest duża sala mieszkalna z kominkiem, a w ścianie północno-wschodniej okno strzelnicze (pierwotnie dostępne z drewnianego pomostu, zachowany relikt - belka wbita w mur).
W latach 1929 - 1930/31 został wzniesiony dwupiętrowy budynek, który połączył wieżę z zamkiem, od tego czasu wieża zatraciła swój pierwotny charakter wieży - słupa.

Ponad sto lat oświęcimscy Salezjanie, spadkobiercy idei ks. Bosko odbudowują zabytkowy kościół dominikanów, który jest zabytkiem piastowskiej przeszłości Oświęcimia. Jest to filar naszej tożsamości polskiej.
Dzwony wolności staraniem ks. dr Artura Słomki zostały sprowadzone z Nowego Yorku, jako dar Centrum Polsko-Słowiańskiego, dla macierzystego domu Salezjan w Oświęcimiu.
Poświęcenie dzwonów odbyło się w sierpniu 1990 roku, podczas uroczystości ku czci św. Jacka. Niech te dzwony, dzwonią w naszych umysłach i nie pozwolą zapomnieć "ceny" jaką płacą Polacy w kraju i za granicą w obronie niepodległości swojej ojczyzny. Wezwą każdego Polaka by rozliczył się przed Bogiem ze swej uczciwości, honoru, i godności narodowej.

Krzyż Papieski, jest pamiątką z pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II w 1979 roku. Zbudowany ołtarz wraz z krzyżem na terenie hitlerowskiego obozu zagłady - Birkenau. Był centralnym miejscem w czasie Mszy Świętej, którą odprawił Jan Paweł II, w asyście biskupów, księży, oraz tysięcy wiernych przybyłych na spotkanie z Ojcem Świętym. Po zakończonej uroczystości, komunistyczne władze nakazały rozebrać ołtarz w tym krzyż, który również rozkazano pociąć. Jednak dzięki patriotycznej postawie osób bezpośrednio biorących udział w tych pracach, krzyż został ukryty a następnie przekazany do parafii oświęcimskiej.
W 1984 roku Krzyż Papieski został przeniesiony na teren byłej żwirowni, tuż za płotem obozu KL Auschwitz.

Żwirownia; miejsce rozstrzeliwania Polaków (więźniów politycznych).
Dnia 14 marca 1941 roku hitlerowcy wykonali egzekucje na 72 Polakach, a 3 lipca 1941 roku rozstrzelali 80 osób,
w tym prezydenta Krakowa - Bolesława Czuchajowskiego, oraz pięciu księży salezjan

Karmelitanki Bose przejmują w 1984 roku odpłatnie w dzierżawę wieczystą teren wraz z budynkiem, celem nieustannej ekspiacji za zbrodnie popełnione w KL Auschwitz na Polakach i innych narodach. Siostry otoczyły krzyż nieustającą modlitwą i szacunkiem. Po usunięciu sióstr Karmelitanek z terenu żwirowiska w 1993 roku, pod krzyżem gromadzą się wierni na modlitwę prowadzoną codziennie przez Oświęcimskie Przymierze.
2 maja 2003 roku obchodzono 10-tą rocznicę modlitw pod Papieskim Krzyżem

Stacja Wodna "Kruki" została zrealizowana przez okupanta w latach 1942-1943, w ramach budowy Zakładów Chemicznych Oświęcim.
W 1955 roku przystąpiono do rozbudowy Stacji Wodnej dla planowanej wydajności i zapotrzebowania wody w ilości 10 000 m3/h, był to drugi etap budowy, zakończony w 1957 roku. Pogarszający się skład chemiczny wody pobieranej z rzeki Wisły skłonił komunistycznych decydentów do budowy nowego ujęcia wody na rzece Sole.
Prawdopodobnie w 1965 roku zaprzestano użytkowania obiektu. Od tego czasu budynku nie remontowano, zdemontowano większość urządzeń a następnie ulegał on postępującej korozji i dewastacji.